Bên ngoài nhà thi đấu ở Công viên Thủ Cương, Bắc Kinh, một đám người vây quanh huấn luyện viên trưởng đội tuyển bóng bàn nam Trung Quốc Vương Hạo, gân cổ hét “Lâm Thi Đống đánh đơn một”, xen lẫn trong đó là “Vương Hạo từ chức đi” và những lời còn khó nghe hơn.
Cả trăm người vây kín lối đi, chỉ thiếu điều dí sát vào mặt Vương Hạo. Lúc đầu Vương Hạo còn nhẫn nhịn, bước chân chậm lại, muốn đi qua.
Nhưng những người đó hoàn toàn không định buông tha ông, tiếng la hét ngày càng to, ngày càng bẩn thỉu. Rồi trong ống kính, Vương Hạo dừng lại, quay người, lấy điện thoại ra, bắt đầu quay đám người đó. Có người hỏi ông làm gì, ông chỉ đáp một câu: “Chửi thêm câu nữa xem?” Sau đó ông trực tiếp báo cảnh sát.
Vợ của Vương Hạo là Diêm Bác Nhã chiều hôm đó đăng một bài, kèm đoạn video ấy, chỉ một câu: “Tôi không hiểu sao thể thao thi đấu lại thành ra thế này.” Đọc xong câu đó, lòng tôi nghẹn lại. Một huấn luyện viên công thần đã giành bao nhiêu chức vô địch cho bóng bàn Trung Quốc, một người thầy đã đào tạo ra nhà vô địch Olympic, vậy mà bị chặn lại chửi ngay trước cửa nhà mình, còn phải nhờ cảnh sát mới thoát ra được.
Chuyện này lan ra, trên mạng cãi nhau ầm ĩ. Có người xót cho Vương Hạo, có người mắng đám người kia điên rồi, cũng có kẻ mỉa mai rằng Vương Hạo “nóng tính”, “mong manh dễ vỡ”. Lúc đó tôi chỉ muốn nói, bạn thử bị người ta vây chửi xem? Nóng tính hay không là phải xem bạn nhịn được đến đâu.
May mà tối hôm đó, sự việc có một cú đảo chiều lớn.
Ngày 8/10, tại Công viên Thủ Cương, Bắc Kinh, vòng 1/8 đơn nam WTT Grand Smash Trung Quốc, Châu Khải Hào đối đầu Harimoto Tomokazu. Trước trận không ai đánh giá cao Châu Khải Hào, thật đấy, chẳng mấy ai. Vì sao? Vì trước đó Châu Khải Hào gặp Harimoto Tomokazu hai lần, thua cả hai, một lần 1-3, một lần 1-4, thua gọn gàng dứt khoát.
Hơn nữa thứ hạng thế giới bày ra đó, Châu Khải Hào hạng 17, Harimoto Tomokazu hạng ba thế giới, lại là hạt giống số 3 của giải này. Đau lòng hơn, ở Grand Smash lần này, đơn nam bóng bàn Trung Quốc vốn đăng ký 14 người, kết quả Vương Sở Khâm chấn thương, Lâm Thi Đống chấn thương, đánh đến vòng 16 người chỉ còn lại hai “mầm non duy nhất” là Châu Khải Hào và Ôn Thụy Bác.
Hôm đó Ôn Thụy Bác lại thua Moregard của Thụy Điển 2-3, bị loại. Nghĩa là nếu Châu Khải Hào thua trận này, đơn nam bóng bàn Trung Quốc sẽ bị xóa sổ hoàn toàn, không có lấy một người vào tứ kết.
Thế nhưng Châu Khải Hào lại biến trận đấu này thành một kỳ tích. Ván đầu, anh bị dẫn 7-9, tưởng chừng sắp mất ván, kết quả một mạch ghi liền 4 điểm, lật ngược 11-9. Ván hai, đầu ván lại bị dẫn 2-5, anh tung ra một loạt 5-0, vượt lên luôn, thắng tiếp 11-8.
Ván ba còn đáng sợ hơn, Harimoto Tomokazu quyết chiến một mất một còn, vừa vào đã dẫn 7-3, Châu Khải Hào cố gắng gỡ lại từng điểm một, đuổi kịp 9-9, rồi xoay người tấn công trước giành điểm trận, kết thúc trận đấu 11-9. Tỷ số ba ván 11-9, 11-8, 11-9, thắng 3-0, cho Harimoto Tomokazu hạng ba thế giới “trắng tay”. Đây là lần đầu tiên trong sự nghiệp Châu Khải Hào thắng Harimoto Tomokazu, phá vỡ luôn lời nguyền đối đầu.
Khoảnh khắc chiến thắng, Châu Khải Hào nắm chặt tay gầm lên, trên khán đài Vương Hạo là người đầu tiên đứng dậy, vỗ tay thật mạnh. Lưu Lệ Cần, Tần Chí Tiễn bên cạnh cũng đứng dậy theo. Khi ống kính lia qua, Vương Hạo hai tay chống lên đầu gối, môi mím thành một đường, khoảnh khắc điểm cuối cùng kết thúc, ông cúi đầu, đưa tay quẹt khóe mắt.
Cảnh đó thực sự khiến người xem vừa cay cay sống mũi vừa sảng khoái.
Phải biết rằng cục tức này Vương Hạo đã nén gần nửa tháng. Ở chung kết đồng đội nam Á vận hội Nagoya, bóng bàn Trung Quốc thua Nhật Bản 2-3, lỡ cơ hội chín lần liên tiếp vô địch; cách xếp đội hình của Vương Hạo là Vương Sở Khâm đánh đơn một, Ôn Thụy Bác đơn hai, Lâm Thi Đống đơn ba.
Sau đó Lâm Thi Đống thắng Vương Sở Khâm 4-0 ở chung kết đơn nam để vô địch, một bộ phận fan bắt đầu bám riết vào câu “người đánh đơn mạnh nhất sao lại không đánh đơn một”, từ khán đài la hét đến tận lối đi, càng làm càng dữ.
Lúc đó Vương Hạo nói thế nào? Ông nói bóng bàn nam đang trong giai đoạn chuyển giao thế hệ, phải cho người trẻ không gian để thử và sai, phải biến “thua” thành một điều tốt. Lời nói rất đàng hoàng, nhưng những tiếng chửi ấy một mình ông gánh hết.
Kết quả, khi ông đang gánh những tiếng chửi, đã có người dùng một chiến thắng để lên tiếng thay ông. Châu Khải Hào trong phỏng vấn sau trận cũng nói rất thật, anh nói trước đây đánh hai lần thua hai lần, lần này trước trận đã điều chỉnh kỹ chiến thuật, ván đầu bị dẫn 7-9 mà thắng lại được, ảnh hưởng rất lớn đến diễn biến cả trận.
Nguyên văn của anh là “hôm nay thắng thật quá không đơn giản”, vì anh biết nếu để Harimoto Tomokazu thắng một ván, phía sau sẽ ngày càng khó.
Có người hỏi vì sao Châu Khải Hào lại bùng nổ đúng trận này, thật ra nhìn số liệu trận đấu là hiểu. Cả trận anh nhắm chặt vào vị trí giữa người của Harimoto Tomokazu để đánh, không đọ trái tay trực diện với đối thủ, liên tục điều bóng buộc đối thủ di chuyển, làm giảm chất lượng ra tay.
Giao bóng cũng đổi sang giao xoáy ngược và thay đổi điểm rơi, khiến Harimoto Tomokazu nhiều lần chịu thiệt ở khâu đỡ giao bóng. Nói trắng ra, đây là bài vở đã làm sẵn từ trước trận, không phải nhờ may mắn mà ăn may.
Mà bạn có biết không, trước trận Harimoto Tomokazu còn tuyên bố coi cả khán giả tại chỗ là đối thủ, nói những tiếng huýt sáo bằng tiếng Trung và đèn flash khiến cậu ta bực mình. Kết quả khi gặp đúng đối thủ cứng cựa, tiếng gào thét đặc trưng của cậu ta gần như không còn nghe thấy trong cả nhà thi đấu, không thắng nổi một ván đã bị loại.
Sức nặng của trận đấu này thực sự không đơn giản là thắng một trận bóng. Vào thời điểm then chốt khi Vương Sở Khâm, Lâm Thi Đống đều vắng mặt vì chấn thương, một lão tướng 29 tuổi bị chửi suốt nhiều năm là “chỉ giỏi nội chiến, kém khi đấu ngoại”, đã đứng mũi chịu sào, cho tay vợt hạng ba thế giới “trắng tay”, giữ lại hy vọng vô địch cho đơn nam bóng bàn Trung Quốc.
Bản thân điều này là đòn đáp trả thuyết phục nhất đối với tư duy huấn luyện “rèn luyện người mới, trao cơ hội cho người trẻ” của Vương Hạo. Khi những lời nghi ngờ phủ kín trời đất, một chiến thắng thực sự trước đối thủ nước ngoài vang dội hơn bất kỳ lời biện minh nào.
Phải nói mấy ngày nay các tuyển thủ bóng bàn Trung Quốc cũng không hề ngồi yên. Ôn Thụy Bác trong phỏng vấn sau trận đã công khai lên tiếng, nói mình nhận được rất nhiều sự ủng hộ từ các huấn luyện viên như Vương Hạo, kêu gọi mọi người cùng tẩy chay những tiếng nói cực đoan.
Khi được hỏi về bài viết của Hiệp hội Bóng bàn, Châu Khải Hào mặc nguyên bộ đồ thi đấu, thái độ đặc biệt kiên quyết, nói rằng hiểu kỳ vọng của mọi người đối với việc bóng bàn Trung Quốc mang vinh quang về cho đất nước, nhưng hành vi của một bộ phận fan chửi bới huấn luyện viên và tuyển thủ là không thể chấp nhận. Câu nói của Từ Anh Bân còn thấm hơn: “Chúng tôi trước hết là vận động viên của đội tuyển Trung Quốc, sau đó mới là cái mà mọi người gọi là thần tượng.”
Nói đến Hiệp hội Bóng bàn, động thái hôm đó cũng đủ nhanh. Ngày 7/10, Hiệp hội Bóng bàn Trung Quốc chính thức ra tuyên bố tẩy chay hành vi vượt giới hạn của các fan cực đoan, nói rõ đã hỗ trợ những người liên quan trình báo với cơ quan công an, bước tiếp theo sẽ thúc đẩy xây dựng chế độ danh sách cấm vào sân, tăng cường giữ gìn trật tự tại chỗ.
Dịch ra thì câu này có nghĩa là: xếp quân bố trận là trách nhiệm chuyên môn của ban huấn luyện, không phải thứ fan bỏ phiếu mà quyết định được. Phía Tổng cục Thể dục Thể thao Nhà nước cũng lên tiếng, nói văn hóa fandom lệch lạc làm xói mòn tinh thần thể thao, gây rối trật tự xã hội, còn nói trong số những người có lời nói và hành vi nâng người này dìm người kia, công kích, khơi mào đối lập có không ít người chưa thành niên; họ vừa gây nhiễu trận đấu, vừa tự mình trở thành nạn nhân của văn hóa lệch lạc.
Nói thật, trên khán đài có bất đồng, có thảo luận, có phê bình đều không sao, thua trận rồi phân tích lại, chê vài câu rằng huấn luyện viên xếp đội hình không hợp lý cũng có thể hiểu được.
Nhưng biến thảo luận chiến thuật thành chặn lối đi để chửi người, biến “tôi thích ai” thành “ông phải cho ai ra sân”, thì đã hoàn toàn biến chất. Tấm vé mua về là quyền xem thi đấu, cổ vũ vận động viên trong khuôn khổ quy định, chứ không phải giấy phép để công kích cá nhân huấn luyện viên và vận động viên.
Châu Khải Hào thắng trận này, người vui nhất hẳn là Vương Hạo. Cái động tác quẹt khóe mắt bên sân ấy nặng ký hơn bất kỳ lời nói nào. Cục tức này ông đã nén nửa tháng, cuối cùng cũng có người dùng một trận đấu cam go để xả giúp ông.
Châu Khải Hào vẫn đang tiếp tục tiến lên, ở tứ kết anh lại lội ngược dòng thắng Jang Woo-jin của Hàn Quốc 4-2, lần đầu tiên trong sự nghiệp vào bán kết đơn nam Grand Smash, tiếp theo còn phải đối đầu tân số một thế giới Matsushima Sora. Lá cờ đơn nam bóng bàn Trung Quốc giờ đây đặt cả lên vai một mình anh.
Tình yêu thì có thể có, nhưng sự cuồng nhiệt vượt giới hạn sớm muộn cũng phải có người trả giá. Có người dùng việc báo cảnh sát để vạch ra lằn ranh, có người dùng chiến thắng để đáp lời, đó mới là dáng vẻ mà thể thao nên có.
