Cuộc tranh luận về lịch thi đấu quá tải trong làng quần vợt nam đang chuyển từ những lời phàn nàn của cá nhân tay vợt thành sự đồng thuận tập thể của cả một thế hệ tay vợt hàng đầu. Gần đây, ngôi sao người Italy, cựu số 9 thế giới Fognini khi trả lời phỏng vấn độc quyền của "Sky Sport Insider" đã công khai ủng hộ triết lý lịch thi đấu của Alcaraz, nói thẳng rằng suy nghĩ của ngôi sao trẻ Tây Ban Nha vô cùng sáng suốt, nói ra sự thật cốt lõi để quần vợt chuyên nghiệp duy trì đỉnh cao lâu dài: muốn giữ vững trình độ hàng đầu, chưa bao giờ là kín lịch thi đấu, tham dự đủ mọi giải, mà là học cách chọn lựa, chừa khoảng trống hợp lý, giảm bớt tiêu hao.
Từ lâu, quần vợt chuyên nghiệp luôn bị cuốn theo lịch thi đấu mật độ cao, cường độ cao, không ngừng nghỉ. Hệ thống giải đấu xuyên suốt cả năm, các giải Masters và các giải đỉnh cao diễn ra dày đặc khiến các tay vợt rơi vào vòng tuần hoàn bất tận của bay, chuẩn bị, đối kháng cường độ cao. Kéo theo đó là làn sóng chấn thương thường xuyên, các tay vợt hàng đầu phổ biến bị kiệt quệ thể chất và tinh thần; lịch thi đấu dày đặc từ lâu đã trở thành điểm đau cốt lõi hạn chế độ dài sự nghiệp và sự ổn định thi đấu của các vận động viên quần vợt chuyên nghiệp. Trước đó việc Alcaraz công khai bày tỏ sẽ chủ động giảm tham dự giải, tăng thời gian nghỉ ngơi, từ chối tác chiến căng thẳng cường độ cao suốt cả năm, từng gây nên cuộc thảo luận sôi nổi trong giới.
Về điều này, Fognini, người chinh chiến trong làng quần vợt nhiều năm, thấu hiểu quy luật sinh tồn trên đấu trường chuyên nghiệp, đã đưa ra sự công nhận cao độ và diễn giải sâu sắc. Theo anh, "tay vợt có thi đấu quá nhiều hay không" là một chủ đề của giới cực kỳ tinh tế và đáng suy ngẫm, và lựa chọn của Alcaraz chính là đã chỉ ra logic phát triển của quần vợt chuyên nghiệp đương đại: "Alcaraz đã nói một số điều rất sáng suốt: cậu ấy định nghỉ ngơi nhiều hơn, vì cậu ấy hiểu mình không thể cứ căng thẳng như vậy mãi. Cậu ấy nói hoàn toàn có lý: nếu bạn muốn duy trì trình độ cao, có lẽ nên đánh ít trận đấu hơn." Phát biểu của Fognini không hề khách sáo, đó là cảm nhận chân thực sau hơn hai mươi năm gắn bó với sân đấu. Khác với tư duy thực dụng của những người mới mù quáng theo đuổi số lượng giải tham dự, tích điểm, cày thành tích, các tay vợt hàng đầu ngày nay đã nhìn thấu: sức cạnh tranh đỉnh cao của quần vợt không phải so ở tần suất tham dự giải, mà là tỷ lệ duy trì trạng thái thi đấu hiệu quả.
Fognini tiếp tục phân tích sự thật về mức tiêu hao cường độ cao ít người biết của tay vợt chuyên nghiệp, phá vỡ nhận thức nông cạn của đại chúng rằng Grand Slam chỉ đánh hai tuần. Bên ngoài chỉ thấy những trận đấu quyết liệt trong mười bốn ngày Grand Slam, mà bỏ qua chuỗi tiêu hao hoàn chỉnh đằng sau một giải đấu lớn đỉnh cao: một tuần chuẩn bị cường độ cao trước giải, tích trữ thể lực, mài giũa chiến thuật; hai tuần chiến đấu áp lực cao trong giải, nhiều vòng đối kháng cường độ cao; một tuần phục hồi cơ thể, bù đắp thể lực, điều chỉnh tâm lý sau giải. Tính trọn vẹn, một giải Grand Slam đủ khiến tay vợt liên tục ở trạng thái thi đấu cường độ cao tột độ trong 15 đến 16 ngày.
Mức tiêu hao thể lực và tinh thần tột độ như vậy, nếu chồng chất với tần suất cao quanh năm, thì thiên phú thể chất hàng đầu đến đâu cũng khó chịu đựng nổi. Đây cũng là nguyên nhân cốt lõi khiến vô số thiên tài trong làng quần vợt chuyên nghiệp lụi tàn, các ngôi sao mới thường xuyên chấn thương nghỉ thi đấu, thời kỳ đỉnh cao của các danh thủ bị rút ngắn. Tham dự quá nhiều giải đấu không mang lại sự cải thiện thành tích, mà là tổn thương cơ thể, sự tập trung giảm sút, trạng thái thi đấu bị vắt kiệt, cuối cùng rơi vào vòng luẩn quẩn càng thi đấu nhiều, trạng thái càng kém, chấn thương càng nhiều.
Đồng thời, Fognini cũng chỉ ra định mệnh nghề nghiệp và sự khác biệt về năng lực cốt lõi của các tay vợt hàng đầu: "Quần vợt luôn như vậy: tay vợt hàng đầu thi đấu nhiều, vì thế phải quản lý tốt lịch thi đấu của mình." Nhìn khắp làng quần vợt nam, sở dĩ "Big Three" có thể thống trị sân đấu suốt hai mươi năm, ngoài kỹ thuật và thiên phú tột đỉnh, năng lực quản lý lịch thi đấu hàng đầu và nhận thức tỉnh táo trong việc tự chọn lựa là ưu thế cốt lõi dễ bị bỏ qua nhất. Họ chưa bao giờ mù quáng tham dự đủ mọi giải, biết chủ động từ bỏ các giải cấp thấp, để dành thể lực và trạng thái cho Grand Slam và các giải lớn cốt lõi, dùng việc tham dự có chọn lọc để đổi lấy đỉnh cao bền bỉ.
Lựa chọn của Alcaraz chính là sự kế thừa và nâng cấp logic huyền thoại này. Là nhân vật dẫn đầu làng quần vợt nam hiện nay, thành danh từ sớm nhưng anh đã sớm bị chấn thương hành hạ, thấm thía sự vắt kiệt cơ thể do lịch thi đấu dày đặc. Anh chủ động thoát khỏi tư duy cố hữu lấy thi đấu thay tập luyện, chủ động giảm tần suất, chủ động nghỉ ngơi, không còn cố chấp với số lượng giải tham dự, chuyển sang theo đuổi chất lượng thi đấu. Và sự ủng hộ công khai của Fognini cũng đánh dấu rằng "ít tức là nhiều" đã trở thành nhận thức thống nhất của các tay vợt hàng đầu cả thế hệ cũ lẫn mới.
Trong làng quần vợt chuyên nghiệp cạnh tranh khốc liệt, dám đánh ít trận đấu, về bản chất là một sự tự tin và tỉnh táo nghề nghiệp đẳng cấp hàng đầu. Tay vợt bình thường cần dựa vào việc thường xuyên tham dự giải để tích lũy điểm, duy trì thứ hạng, kiếm tiền thưởng, không dám dễ dàng nghỉ thi đấu; còn những tay vợt thực sự hàng đầu từ lâu đã thoát khỏi xiềng xích của điểm số và số lượng, tập trung vào việc kéo dài trạng thái đỉnh cao và chinh phục những vinh quang cốt lõi. Họ hiểu sâu sắc rằng, cuộc cạnh tranh tối thượng của quần vợt chuyên nghiệp là cuộc cạnh tranh về tuổi thọ sức khỏe, về sự ổn định trạng thái, về độ dài thời kỳ đỉnh cao.
Từ việc Alcaraz chủ động giảm tải tới sự đồng tình sâu sắc của Fognini, cuộc thảo luận về lịch thi đấu này từ lâu đã vượt ra ngoài lựa chọn tham dự giải của cá nhân, chỉ thẳng vào khốn cảnh của ngành quần vợt chuyên nghiệp. Hệ thống giải đấu hiện hành theo đuổi mật độ giải đấu và độ nóng thương mại, nhưng lại xem nhẹ giới hạn chịu đựng thể chất của tay vợt; theo đuổi việc thu hoạch lưu lượng quanh năm, nhưng lại vắt kiệt sự nghiệp của tay vợt và tính hấp dẫn của các trận đấu.
Quần vợt trình độ cao thực sự chưa bao giờ là chạy đua kiệt sức không ngừng nghỉ, mà là sự bừng nở tột cùng có căng có chùng. Kiềm chế ham muốn tham dự giải, chừa khoảng trống hợp lý, nghỉ ngơi khoa học không phải là lơ là hay lười biếng, mà là trí tuệ cao cấp nhất để tay vợt hàng đầu duy trì đỉnh cao. (Theo Tennis Home, tác giả: Mei)
